zondag, juni 26, 2016

Brief aan Stella over stoppen, sluiten en weglopen




Lieve Stella,

Het is weer zo'n deprimerende, regenachtige zondagmorgen, waarvan we er deze zomer veel te veel hebben. Normaal gesproken vind ik dan wat verpozing, om het beladen woord troost niet te gebruiken, in het beluisteren van het geschiedenisprogramma OVT op Radio-1. Helaas heeft iemand op het Mediapark bedacht dat vanwege het voetbaltoernooi om de Europese beker en de naderende Olympische Spelen, Radio-1 zich vooral moet bezighouden met sport, waardoor we nu zitten opgescheept met het programma De Sportzomer, waarvoor veel moois moet wijken. Ik heb niets tegen sport, maar geschiedenis is boeiender en van overvoeren word je misselijk. Ik wijk regelmatig uit naar Radio-4, maar soms wordt het klassieke mij ook iets te veel. Ik heb net na mijn ontbijt niet altijd behoefte aan het Ave Maria, hoe mooi dat op zich ook is. Toen ik trouwde met Annemarie, op 19 december 1974, heeft haar vader het voor ons gezongen, maar dit terzijde. Die datum lijkt langzamerhand een dag uit mijn eigen klassieke oudheid. Als ik het mag beleven, word ik dit jaar vijfenzestig, maar op mijn AOW moet ik dan nog negen maanden wachten. Als ik een kortzichtige, rancuneuze aanhanger van extreem rechts was, of een populistische SP'er met zand in m'n ogen, zou ik roepen dat dat de schuld van Brussel was en niet van de PvdA, die, om te mogen vrijen met de VVD, al haar oorspronkelijke principes onbekommerd overboord heeft gezet. Maar ach, vergeleken bij de gemiddelde Griek ben ik zeer welvarend en mijn gezondheid gaat goed vooruit, dankzij de hartrevalidatie, dus mij hoor je niet klagen.

Zojuist ben ik hiernaast Saartje gaan voeren, want buurvrouw Elvira is naar een popfestival en komt pas ergens in de loop van de avond terug. Ik moet er niet aan denken. Twee nachten in een tentje, drie dagen in de drukte en dan ook nog met al die buien tussendoor. Dat heeft niets met mijn leeftijd te maken. Ik ga weer met volle teugen genieten van het Big Rivers festival, dat op 16 juli begint, maar daar kun je af en toe een rustig plekje opzoeken en 's avonds lig ik gewoon in mijn eigen bed. Saartje loopt geregeld bij me binnen, als de verandadeuren openstaan. Vaak als Elvira er niet is, want het is een gezelligheidsdier. Ze doet wel of mijn huis ook van haar is. Onlangs trof ik mejuffrouw slapend aan op de bank in mijn werkkamer, maar dat is natuurlijk de houding van alle katten: jullie wonen bij ons, niet andersom. Soms laat ik haar niet binnen, bijvoorbeeld als ik aan het koken ben, en ik zet haar weleens buiten, als ik weg moet. Dan kan ze heel verontwaardigd kijken.

Ik heb al dagen niets in de tuin kunnen doen. Door alle regen is het veel te modderig en heeft het onkruid vrij spel. Het achterste gedeelte laat ik wild, daar haal ik af en toe alleen zevenblad, brandnetels en distels weg. In het voorste deel heb ik vlijtige Liesjes gezet. Er moeten nog meer bloeiende planten in, maar dat kan alleen als het een paar dagen droog is. Nu is het een soort moeras. Voorlopig kan ik mijn tijd beter besteden aan nuttige dingen als het vertalen van poëzie en het schrijven van aangrijpende verhalen. Er ligt een stapeltje gedichten van Joanne Limburg op vertaling te wachten, maar ik heb daar nog niets aan gedaan en ik heb ideeën zat voor verhalen, maar ook daar is het nog niet van gekomen. Wel heb ik pas een paar geslaagde gedichten geschreven. Dat is in elk geval iets. Gisterenmorgen heb ik aan het einde van het lokale radioprogramma Studio De Witt een gedicht uit mijn bundel Het is al laat voorgelezen. Ik doe dat wel vaker. Dan is het ook altijd aardig om naar de studio te gaan, wat maar vijf minuten fietsen is. Hoe lang dat nog kan, is de vraag, want de gemeente wil de subsidie gaan beperken. Een slechte zaak, waarin de grootste partij, Beter voor Dordt, zijn naam geen eer aan doet, en waarvan de gevolgen nog onduidelijk zijn. Er wordt gevreesd dat RTV-Dordt dan met televisie-uitzendingen gaat stoppen. Het zou een goede zaak zijn als er, zoals Kees Thies in de krant bepleitte, een regionale omroep kwam, maar tussen het grote Dordrecht en het grut er omheen schijnt de liefde nog niet te zijn ontloken. Het is een tijd van stoppen, sluiten en weglopen. De Britten lopen weg uit de EU, iDordt gooit het bijltje er bij neer en het onvolprezen Visser gaat ook al dicht.

Over het referendum inzake het Britse lidmaatschap van de EU, dat nooit had mogen worden gehouden, wil ik niet te veel zeggen, behalve dat in de 'nee'-campagne racisme, xenofobie, jingoïsme, leugens en bangmakerij een buitengewoon belangrijke rol hebben gespeeld. Het is de vraag of we de Britten echt zullen missen, want Groot-Brittannië was een notoire dwarsligger, waarvan je misschien kunt zeggen: good riddance, maar ik maak mij wel zorgen over de verdere gevolgen. Dat Schotland waarschijnlijk uit het Verenigd Koninkrijk stapt is misschien niet zo'n ramp, maar ik houd mijn hart vast voor Noord-Ierland. Daar zou de burgeroorlog tussen voorstanders van aansluiting bij Ierland en voorstanders van handhaven van de band met het Verenigd Koninkrijk weleens opnieuw kunnen ontvlammen. Wat ook zeer bedreigend is, is het feit dat rechts-extremisten en ultra-linkse populisten in de rest van Europa met verdubbelde energie tegen de EU ageren. Zelden met argumenten die zijn gebaseerd op cijfers en feiten, maar bijna altijd met leugens, haatzaaien en idiote kreten als 'ik wil mijn land terug.' Ik word er boos, maar vooral moedeloos van. Als de besluitvorming wordt bepaald door white trash, doemen aan de horizon strafkampen en nog grotere schrikbeelden op.

iDordt, die aardige internetsite waar ik nog weleens waarnemend hoofdredacteur van ben geweest, gaat stoppen. Niet helemaal, ze gaan door op Facebook en ook op Instagram, geloof ik, maar niet meer met de internetsite. Ik zie weinig heil in die Facebookpagina, daarom heb ik mij als medewerker (voor de voetbalverslagen) teruggetrokken. Ik vind het wel jammer. Het is een beetje een gemiste kans. Het stukje lokale televisie, waar ze al eerder mee stopten, verdronk soms te vaak in flauwigheden en steeds weer dezelfde koppen van Merz-bezoekers, maar ook als ze een interessante, goed gemaakte uitzending hadden, was een half uur per week te kort om veel indruk te kunnen maken. Op het internet hadden ze een veel betere, kritische en toch ludieke site kunnen maken, dan het 'wel aardige' medium dat het nu is. Door veel kritischer te zijn over de bijdragen van de bloggers. Daaronder zitten mensen die leuk schrijven, zoals mijn oud-leerlinge Annika en ook lees ik de bijdragen van 'twittercop' Dirk-Jan Grootenboer graag. Die van mijn voetbalbloggers zijn prima, maar er zitten ook mafkezen tussen, zoals ene Wadappes, die zelden iets te melden heeft dat niet flauw of slaapverwekkend is en altijd slecht geschreven. Sinds maart 2015 hebben we gelukkig niets meer van hem gehoord. De drollen die een zekere Heist tegenwoordig afscheidt ruiken echter niet veel lekkerder. Jammer. Ondermaats geschrijf is er genoeg op het internet, daarmee onderscheid je je niet.

't Ja, en dan Visser. Ik kom er al heel lang en ik vind het nog steeds een aangenaam en sfeervol café, met een unieke uitstraling. Café, ondanks het 'Poffertjessalon' op het raam en de prominente plek die de poffers innemen in het verder nogal povere culinaire aanbod. We hebben er samen vaak gezeten. Op zaterdagmiddag, wanneer het na een uur of vier loeidruk was, of na een avondje film, in de tijd dat Visser 's avonds nog open was. Als het open is, tegenwoordig nog maar drie dagen per week, kom ik er vrijwel dagelijks en iedere donderdag zitten we er met de ploeg van uitgeverij Liverse. Visser is de laatste jaren aan het teruglopen, omdat de tekenen des tijds weleens slecht worden verstaan. Wifi is er bijvoorbeeld niet. Naast de onvolprezen poffers, het befaamde broodje bal, een broodje kaas en een tosti, biedt Visser alleen nog een koekje bij de koffie, al is dat wel een traditionele Jan Hagel. Een portie kaas, nootjes, nacho's, bitterballen, vlammetjes en andere alcoholconsumptiebevorderende hapjes zijn bij iedere nabije concurrent aan het Scheffersplein te krijgen, maar niet bij Visser. Daarom komt het Genootschap ter Bevordering van Eb & Vloed, goed voor een stevige omzet, er niet bijeen, wat ik persoonlijk betreur. Jarenlang ging Visser prat op een voorhistorisch koffiezetapparaat, dat inmiddels als museumstuk aan de muur hangt. Toen het ding eindelijk overleed, investeerde Visser niet in zo'n mooie machine waarmee je van die heerlijke cappuccino en espresso kunt maken, maar in een lelijke, de bar ontsierende bak, waaruit je met een druk op de knop matig smakende diepvrieskoffie kunt halen. Misschien goed voor de voetbalkantine, maar niet iets waarmee je je concurrenten, die wel zo'n mooie machine hebben, de loef afsteekt. En dat in een tijd dat er steeds meer aandacht komt voor de kwaliteit van koffie en de diversiteit van thee. Dan red je het ook niet met de keuze uit maar twee soorten thee. Wel moet ik zeggen dat de dranken bij Visser buitengewoon mild en aantrekkelijk zijn geprijsd.

Met weinig moeite en een minimaal vleugje creativiteit is het verval van Visser te stuiten, met behoud van die aangename, unieke sfeer. Binnenkort gaat de zaak sluiten. Dat kan niet anders, gezien de gezondheid van de eigenaar, maar hopelijk komt er snel een opvolger die de Visser-traditie gaat voortzetten. Dan hoop ik er nog vaak te komen, maar als het een gelikte loungetent wordt, zullen ze mij er niet meer zien. Ik herinner me dat jij er voor het laatst was. Op een zaterdagmiddag in september. Dat was voor we gingen eten bij Costa d' Oro, een paar dagen voor de fatale ziekte zich bij je openbaarde. Costa d' Oro, ook een heerlijke zaak, maar wifi en een pinapparaat zouden geen overbodige luxe zijn. Het is tenslotte 2016.

In gedachten, altijd,

Kees

Dordrecht, 26 juni 2016


Foto: auteur


Geen opmerkingen: