Koning Alcohol

Goede vriend R. is naast veel andere dingen ook sommelier en aldus een groot wijnkenner. We raadplegen hem nog weleens als het gaat om een tintelende begeleiding van de maaltijd. Toch twijfel ik een enkele maal aan zijn wijze oordeel. Hij beweert bijvoorbeeld dat een fruitvliegje in de wijn de smaak onmiddellijk bederft. Ik twijfel aan dat vermogen van het nietige diertje, want als ik er weer eens eentje heb gered uit mijn glas, iets wat niet meevalt, want je wil zo'n beestje er toch levend uithalen, en vervolgens een slok neem, proef ik geen enkel verschil.

'De alcohol golft over de bladzijden', of iets van gelijke strekking, schreef een criticus een paar jaar geleden over een van mijn delen literair-dagboek. Dat was in de tijd dat ik nog volop bier dronk. Daar ben ik eigenlijk al jaren geen echte liefhebber meer van. Een enkele maal begin ik de namiddag in de stamkroeg met een Guiness of een ander donker bier, mits die andere donkere bieren op een beschaafde temperatuur en niet ijskoud worden geserveerd, maar pils mag me al heel lang niet meer bekoren.

Met het vorderen der jaren passen de smaakpapillen zich aan, denk ik. Ik zal het eens aan medische vriend C. vragen. Tegenwoordig drink ik het liefst rode wijn. Tot besluit van de avond ben ik ook vaak in voor een metaxa, een ouzo, een tsipouro, een vecchia romagna, een whisky of een onovertroffen korenwijn XO van de Dordtse firma Rutte. Dit alles nooit door elkaar en in bescheiden mate, anders stuurt de Gezondheidsraad de betuttelbrigade op je af.

Koning Alcohol is mijn vriend zolang ik hem om mijn vinger kan winden in plaats van andersom en dat wil ik nog lang zo houden. Ik word alleen nu en dan wat slaperig van een glaasje, maar dat word ik van de televisie ook, wat geen reden is om het ding de deur uit te doen. Ik ben zelfs bang dat de televisie heel wat erger is dan de alcohol. Een paar dagen geleden besloot ik naar de voetbalwedstrijd Marokko-Frankrijk te kijken. Ik hoopte op winst voor Marokko, maar toen ik, gezeten in mijn comfortabele fauteuil (die ik van een tante heb geërfd en die ooit in de villa van de familie Lips op de Singel stond, waar ze jaren dienstbode was, maar dit terzijde) wakker werd, kon ik nog net de Fransen zien juichen vanwege de 2-0 overwinning. Het glas metaxa dat ik had ingeschonken stond nog onaangeroerd naast me. Dat was een hele troost.

Foto: Cees Kloosterman

Brommen

In juli 1990 trouwden Stella en ik in Thessaloniki. Het was een hete dag, veertig graden in de schaduw. De plechtigheid was 's avonds. Toen was het kwik inmiddels gedaald tot achtendertig graden. De bruiloft achteraf vond plaats in een hoog gelegen feestgelegenheid met uitzicht over de stad, waar het nog iets koeler was. Het staat allemaal in deel negen van mijn serie literaire dagboeken, dat dit voorjaar uitkomt onder de titel Verscholen in het groen.

Onze huwelijksreis ging naar de eilanden Skiathos, Skopelos en Alonissos. In tegenstelling tot tegenwoordig waren die gemakkelijk vanuit Noord-Griekenland te bereiken. Vanuit de haven van Thessaloniki vertrokken dagelijks draagvleugelboten. Tegenwoordig moet je naar Volos of Piraeus als je erheen wil. Om ons gemakkelijk te kunnen verplaatsen huurden we ter plekke een brommer. Het milieu was in die dagen in Griekenland geen probleem, nog steeds niet geloof ik, maar ik geef toe dat ik de Griekse pers niet meer zo nauwkeurig volg als in de tijd dat ik regelmatig voor de Nederlandse radio commentaar gaf op de ontwikkelingen daar.

Op Skiathos bezochten we het huis van de beroemde schrijver Alexandros Papadiamandis. Op Skopelos plukten we citroenen in de tuin van ons logeeradres. 'Neem zoveel als je wil,' lachte de kamerverhuurster. Aan gastvrijheid ontbreekt het in Griekenland zelden. Op Alonissos, dat ons vanwege de rust en het natuurschoon het best beviel, trokken we enkele dagen op met vrienden van Stella. Daar hadden we geen brommer nodig.

Wanneer de presentatie van Verscholen in het groen plaatsvindt weet ik nog niet. Dat wordt nog bekend gemaakt. In deel acht, Verder van huis (te bestellen bij mij of bij Uitgeverij Liverse maakte ik kennis met Griekenland. In dit deel wordt die kennis verdiept en ontstaat de band met het land die ik nog steeds heb. In het voorjaar ga ik weer een tijdje naar mijn pied-à-terre in Thessaloniki.

Foto: Stella Timonidou

Verder van huis (slot)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Dit is de laatste voorpublicatie. U bent allen van harte welkom bij de presentatie. De toegang is gratis, het boek, dat 17,95 euro kost, wordt door de uitgever speciaal voor de gelegenheid voor 15,00 euro aangeboden en desgewenst krijgt men de handtekening van de schrijver er gratis bij. De muzikale omlijsting is in handen van de bekende zangeres Thisgirlslife (Ilona Snip), het eerste exemplaar wordt in ontvangst genomen door Wim van Til, oprichter van het Poëziecentrum Nederland.

Maandag, 19 september 1988:

Stella was er gisteren, toen we elkaar belden, heel zeker van dat ze 17 oktober komt. Dat is nog maar een maand. Die tijd kan me niet snel genoeg gaan.

Gistermiddag met Lupius naar Merz gewandeld. Ik was er in geen tijden geweest. Het was er aangenaam rustig. Ik heb het bij een cappuccino en twee Oud-Hoegaards gehouden, omdat het zaterdag bij Thijs nogal uit de hand is gelopen. We waren trivial pursuit aan het spelen met Richard, Gerrit en Herbert, toen Peter Bonte onverwacht voor de deur stond. Even later kwamen ook Wim en Vera. Toen werd het heel erg gezellig en vier uur in de ochtend. Zoveel had ik eigenlijk niet gedronken, maar ik kan op de een of andere manier niet goed meer tegen laat naar bed gaan.

Woensdag, 21 september 1988:

Ik zou vandaag op bezoek gaan bij Stientje Buddingh', maar toen ik in de Bankastraat aanbelde, deed Wiebe open en bleek zijn moeder met griep in bed te liggen. Gezegd dat ik haar beterschap wens en binnenkort zal bellen.

Een lieve brief van Stella bij de post en bericht van Hanneke en Geoffrey uit Amerika.

Vrijdag, 23 september 1988:

Ik kwam vanmiddag in de boekwinkel op de Reeweg Laura Jonker tegen, leerlinge uit de eerste klas waaraan ik in Hendrik-Ido-Ambacht lesgaf. Ik herkende haar onmiddellijk, zij aarzelde even, het is tenslotte veertien jaar geleden. Laura en haar onafscheidelijke vriendin Khadija Ben Chikhi. Ik associeer die twee met de beste jaren tot nu toe uit mijn onderwijsloopbaan. Ze was verbaasd dat ik haar naam direct wist, maar ze vermoedt natuurlijk niet hoeveel de brief voor me betekende die zij en Khadija aan hun 'oude meester' schreven toen ik pas van baan was veranderd en die vreselijke, eerste maanden op de mavo doormaakte. Ze vertelde dat ze in het Kasperspad woont en werkt bij de fysiotherapeut aan de Reeweg. We konden bij de kassa maar even praten, want er begon zich een rij te vormen en zij moest naar haar werk.

Foto: auteur

Verder van huis is verkrijgbaar via verkoop@liverse.nl, direct bij de auteur of te bestellen in de reguliere boekhandel.

Verder van huis (7)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Dinsdag, 26 januari 1988:

Vanmiddag mentorenvergadering gehad. 'Men' wil dat je als mentor steeds meer sociaal werker moet worden: je moet achter incest aan, achter kindermishandeling, achter vervuiling en verwaarlozing, controleren of ze genoeg aan sport doen, of ze roken, of ze het niet stiekem met elkaar of met de buurman doen, of ze, godweetwat nog meer uithalen, mankeren of ondergaan. Natuurlijk bestaan er problemen, als je daar een vermoeden van hebt moet je het doorgeven aan een geschikte instantie, de hulpverleningswereld tiert tenslotte welig, maar ik ben allereerst leraar, geen buurtwerker, politieagent of psycholoog. Daar heeft 'men' te weinig oog voor.

Zaterdag, 30 januari 1988:

Gisteren naar de receptie van de Fulbright-commissie geweest, in Amsterdam. Kort met enkele Amerikaanse gasten gesproken en met een paar voormalige seminargenoten, maar echt sprankelend was het niet. Eerder wat saai. Uit de reactie op een vraag van mij leid ik af dat mijn rapport overduidelijk ongelezen in een lade is verdwenen. Ik had me de moeite grotendeels kunnen besparen, maar goed, de periode in Amerika was leerzaam en de beurs beslist genereus. Ik moest de commissie teleurstellen wat de homestays in Nederland betreft, want ik ben van plan de zomer bij Stella door te brengen en kan dus niet ontvangen.

Begonnen aan deel drie van Jean Auels' cyclus De aardkinderen. Boeiend om te lezen en zeker iets dat ik mijn leerlingen ga aanraden, al schrikken die misschien van de omvang. Dikke boeken, daar houden ze niet van, maar ik ben er de rest van het weekeinde lekker zoet mee.

Foto: Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (6)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Vrijdag, 25 december 1987:

Het is weer zo'n allejezus sombere, loodgrijze dag. Als dat de hele Kerst zo blijft zijn we mooi klaar. Het is wel een overgang voor Stella, van het zonnige Griekenland naar dit rotklimaat, al wist ze wat ze kon verwachten. Ze heeft na haar afstuderen een jaar in Londen gewoond. Veel zin om de deur uit te gaan hebben we niet. Ik zou nu niet graag alleen thuis zitten, maar met zijn tweeën is dat heel anders en de kerstboom met al die lichtjes brengt extra gezelligheid.

Voor Stella staat al helemaal vast dat we gaan trouwen. Ik weet niet of dat niet een wat al te vlotte conclusie is, maar ik vind het eigenlijk wel best. Ze is lief, knap, zorgzaam, buitengewoon slim en bovendien een groot liefhebster van poëzie. We moeten alleen een oplossing voor de afstand vinden, maar daaraan wordt gewerkt.

Zaterdag, 26 december 1987:

Stella is heel anders dan mijn voorgaande vriendinnen. Veel keuriger zal ik maar zeggen, in de zin van dat ze stijl heeft en elegantie waardeert, meer een mevrouw dan bijvoorbeeld Marion, die altijd in rafelige t-shirts liep en oude spijkerbroeken. Vanuit ons gezichtspunt is ze ouderwetser opgevoed, traditioneler is misschien het goede woord, al heeft dat jaar in Engeland haar goed gedaan, en behoort ze in Griekenland zeker tot de modern denkende, geëmancipeerde vrouwen, een kolossaal verschil met de opvattingen van haar moeder, die bovendien geheel in de Heere is en Stella absoluut niet. Ik begrijp dat haar vader ook weinig van het geloof moet hebben.

We vullen elkaar goed aan: zij vrij stil, ik soms praatziek, zij gematigd met alcohol, ik een stevige drinker, zij degelijk in huishouding en kleding, ik meer een flodder. Wat we delen, bijvoorbeeld, is de belangstelling voor wetenschap, kunst en literatuur. Zij heeft als bijvak op de universiteit kunstgeschiedenis gedaan, zoals ik bij mijn MO. Heerlijk om 's morgens naast elkaar wakker te worden en dan nog even te proeven van de lusten des vleezes. Ze heeft het alleen een beetje moeilijk met de kou. Ook in huis. De kachels moeten hoger dan normaal. Als we trouwen en ze komt hier wonen, moet er centrale verwarming komen en kunnen we niet met het nogal primitieve douchehok volstaan. Dan maken we van de kleine voorkamer, nu de doka, een badkamer.

Foto: Archief Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (5)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Woensdag, 29 juli 1987:

Minneapolis

Zojuist weer een voortreffelijk college geschiedenis over Jefferson Davis door Ray Arsenault. Misschien neem ik wel een Amerikaans onderwerp voor mijn toekomstige doctoraalscriptie. Dit was in elk geval een inspirerend verhaal. Ray is ook een uitstekende verteller.

Zaterdag, 1 augustus 1987:

Minneapolis

De dag uitgezweten aan de oever van Lake Calhoun, met Adelaïde, Stella, Ute en Klara. Het was eigenlijk te warm en het stikte helaas van de steekvliegen. Omstreeks drie uur gered door een regenbui. De vochtigheidsgraad van de warmte is uitputtend. In Suriname was het ook zo vochtig, maar omdat je daar niet voortdurend in ruimtes met airconditioning zat, raakte je eraan gewend en was het daardoor beter te verdragen.

Zondag, 2 augustus 1987:

Minneapolis

Je leest soms merkwaardige dingen. Over verplichte drugtests voor werknemers bij sommige bedrijven, bijvoorbeeld. Met daarbij een telefoonnummer om mensen anoniem te verklikken. Of een artikel onder de kop 'Criminaliteit', over een man die 'heupwiegend' een bibliotheek binnenkwam en 'lachte' toen er mensen naar hem keken. Je mag kennelijk wel met een pistool op zak lopen, maar als man niet heupwiegend een bibliotheek ingaan. En dan zijn er ook nog staten waar ze kinderen ter dood veroordelen. Dat ze in sommige staten überhaupt de doodstraf nog hebben is al weerzinwekkend, maar kinderen! Ik kom tot nu toe alleen maar vriendelijke en gastvrije mensen tegen, maar toch zou ik van z'n leven niet in de VS willen wonen.

Foto: Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (4)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Zondag, 28 juni 1987:

New York

Weinig tijd om rustig te schrijven, daarom maar even kort: naar het World Trade Centre gelopen en daar met een razendsnelle lift, zodat je maag bijna in je keel schiet, naar de hoogste verdieping gegaan. Op het dak van een van de torens gestaan, vanwaar een ongelooflijk gezicht op New York. Heel bijzonder helicopters onder je door te zien vliegen en het Vrijheidsbeeld als een soort dwerg in de diepte te zien. Voelde me alles behalve op mijn gemak, ondanks de degelijke afscherming, waardoor je wel heel acrobatisch aangelegd moet zijn om van het ding af te springen. Ik ben echter geen hoogtemens en was blij weer beneden te zijn. Geluncht in een of andere bar in de buurt van het WTC. Junkfood, brrr. Vanavond gegeten in het Thaise restaurant bij ons aan de overkant. Het eten smaakte goed, maar was allesbehalve pittig. Amerikanen kunnen misschien slecht tegen heet gekruid eten. Als bijzonderheid stond op de kaart vermeld dat Edgar Allan Poe in 1845 enige tijd in het pand heeft gewoond.

Maandag, 29 juni 1987:

New York

(22.35u) Met het reisgezelschap tot nu toe geen problemen. We zijn aardig op elkaar ingespeeld, ondanks de verschillende nesten waaruit we komen. Belangrijk is dat iedereen van goede wil is. Denk dat de brieven aan Lupius de belangrijkste notities over N.Y. gaan bevatten, want er is zoveel te doen dat ik weinig tijd voor aantekeningen heb. Jezus wat ben ik weer moe. Vandaag weer einden gewandeld, nu onder meer de Brooklynbrug over.

Foto: Archief Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (3)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Donderdag, 4 juni 1987:

Genoten van de dagboeknotities van Gerrit Komrij in Een en ander. Zó had ik over Portugal willen schrijven, maar ik bleef steeds weer steken bij mooie meisjes en andere oppervlakkigheden. Ik zou volgend jaar wel een hele zomervakantie in Portugal willen doorbrengen, ook om de taal beter te leren. De grammatica valt mee, de uitspraak is behoorlijk moeilijk.

Gisteren met Thijs en Peter Kuiters gegeten in De Vrijheid. Peter vertelde over de nieuwe muziekprojecten van Bobby Kinghe. Ze kampen met het traditionele euvel: er komt nauwelijks publiek uit Dordrecht zelf. Het is dat ze een aardige subsidie hebben en dat er wat mensen uit Amsterdam en Rotterdam op afkomen, maar als je het alleen voor de Dordtenaren moet doen, kun je net zo goed niets organiseren. Hoe vaak hebben wij ons vroeger ook voor niets uitgesloofd. We hadden er lol in, hoewel het eigenlijk zonde van de moeite was.

Ik ben gisteren het eindexamenfeest in Fame helemaal vergeten. Aan de ene kant jammer, aan de andere maar goed ook, want feesten midden in de week is voor wie moet werken niets gedaan.

Zaterdag, 6 juni 1987:

Marion jarig. Heb haar een kaart gestuurd al heb ik geen idee of ze dat waardeert. Tien jaar geleden kregen we een verhouding, ook op haar verjaardag. Nu zijn we bijna weer vreemden voor elkaar.

Naar de opening van Ton van Dalens expositie in de Rotterdamse artotheek geweest. Een groepstentoonstelling waaraan ook Frans van Lent, Ed Boogert en Arthur van der Hoek deelnemen. Was onder de indruk van Ton zijn beelden, of moet ik objecten zeggen? Ik sta nogal kritisch tegenover abstract werk, maar dit is fascinerend van vorm. Frans van Lent toonde mooie foto's, Arthurs werk is knap gemaakt, maar zei me niet veel en dat van Boogert vond ik pure rommel.

Er waren uiteraard veel aanwezigen uit Dordrecht, waaronder Bas Damme, Gerard Bouma en de ouders van Ton. Ik zag een tengere, jonge vrouw met rood geverfd haar, die nogal opviel. Een wat vermoeide blik, prachtig gevormde mond, elegant gekleed, maar eer ik haar goed en wel had opgemerkt was ze alweer verdwenen. 

Foto: Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (2)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Zaterdag, 9 mei 1987:

Gisteren met Fri Kolen en Corrie Volker een vergeefse autorit naar Leiden gemaakt. We hadden een afspraak op de universiteit, tussen half vijf en vijf uur, maar onderweg kwamen we tweemaal in een file terecht, wat een uur vertraging opleverde. Inmiddels was de decaan naar huis. Toen maar wat troost gezocht op een koud en winderig terras. Met zijn drieën met een auto is wel goedkoper dan met de trein, maar bij de volgende poging geeft ik toch de voorkeur aan de NS.

In Dordt met Corrie pizza gegeten bij Costa d'Oro. Daarna zijn we naar de Folkclub gegaan. Er zouden Hongaren optreden, had ik in de krant gelezen. Dat was ook zo, maar in plaats van Hongaarse muziek speelden ze platte country & western. Met cowboyhoeden op! Corrie vond het wel gezellig, geloof ik. Gelukkig werd de avond een beetje gered door een jong ventje dat in de pauze een paar mooie bluesnummers speelde op de piano. Ik sprak Henk Brand, die nog steeds plannen heeft naar Ierland te emigreren.

Vrijdag, 15 mei 1987:

Het is al dagen lang kutweer. Onder de tien graden en voortdurend regen. Aan dit beestenklimaat zal ik nooit wennen en dan moeten we morgen, met dit weer, ook nog Herbert zijn ouders helpen verhuizen.

Afgelopen woensdag de eerste bureaucratische horden genomen die tot een inschrijving aan de Universiteit Leiden moeten leiden. Een warwinkel van papieren. Officieel inschrijven kan nog niet, want 'de formulieren zijn laat dit jaar', alsof het om de nieuwe aardappelen gaat. Ook de studiegids komt pas eind juni. Fijne organisatie. Het zal er wel op neerkomen dat pa me moet inschrijven als ik in de VS zit en dat Fri me vervolgens moet inschrijven voor de colleges.

Foto: Archief Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Verder van huis (1)

Op zondag 12 maart 2023 om 16.00u wordt deel VIII van mijn serie literaire dagboeken gepresenteerd in Visser's Poffertjes, Groenmarkt 9 in Dordrecht. De titel van het boek luidt 'Verder van huis. Literair dagboek 1987-1988'. Het wordt gepubliceerd door Uitgeverij Liverse. Voor het zover is, zullen er, uiteraard onregelmatig, want je moet de spanning erin houden, enkele korte voorpublicaties op dit weblog verschijnen.

Dinsdag, 3 februari 1987:

Gisteren veel correctiewerk afgedaan. Vervelende Sisyfusarbeid, maar hoe langer je de boel laat liggen, hoe meer je er tegenop gaat zien. Het is bovendien weinig respectvol tegenover de leerlingen, waarvan je verwacht dat ze hun best hebben gedaan, om het erg lang te laten duren voor ze hun cijfer krijgen. Er zijn collega's, vooral op scholengemeenschap Het Zinkend Schip, die dat maar een vreemde gedachte vinden.

Zondag, 8 februari 1987:

De bijeenkomst over de MO-opleiding is een beetje in het water gevallen, want zowel Gerard Borst als Fri Kolen zeiden op het laatste ogenblik af. Met Piet v.d. Maagdenberg wat zitten filosoferen. We denken dat het opzetten van een eigen opleiding heel moeilijk zal worden, door een wirwar aan eisen en voorwaarden en als je daar allemaal aan voldoet, moet je nog studenten zien te krijgen. Misschien is het vruchtbaarder een collectief te organiseren voor het doen van historisch onderzoek en het schrijven van artikelen. Dat gaan we aan de anderen voorstellen.

Gisteren met Guus de Landtsheer naar de Nationale Onderwijstentoonstelling geweest. Veel gladde jongens in verdacht nette pakken achter computers, geassisteerd door juffrouwen in truttige mantelpakjes. Ik vond het allemaal nogal tegenvallen. Heb voor geschiedenis weinig spectaculaire dingen gezien. De bijeenkomst van onze methode, Sprekend Verleden, waarvoor we hadden ingetekend, omdat Nijgh en Van Ditmar dan onze reiskosten, de entree en enkele consumpties betaalde (veel dank), leverde ook geen nieuwe inzichten op, behalve dan dat de grote man erachter, Leo Dalhuisen, een merkwaardig warhoofd is en er altijd wel weer enkele collega's zijn die je versteld doen staan van de domheid van hun vragen.

De hoofdredacteur van Kruispunt laat weten dat ik van de Vlaamse minister van cultuur een aanvullend honorarium krijg voor de gedichten die het blad publiceerde. Geen wereldschokkend bedrag, maar prettig nieuws, want toch een vorm van erkenning.

Foto: archief Kees Klok

Verder van huis is vanaf nu te reserven via verkoop@liverse.nl

Stenen vreten

Mijn eerste twee lagere schooljaren bracht ik door op een school waarvan het hoofd (scholen hadden in die tijd hoofden, geen directeuren en de leerkrachten heetten nog gewoon onderwijzer en onderwijzeres en in het dagelijks gebruik meester en juf) bij ons ter stede bekend stond als een geleerd man. Niet alleen omdat zijn hoofd door een ring van grijs haar werd omkranst, maar vooral omdat hij een boekje met spellingsoefeningen had gepubliceerd, grotendeels bestaande uit invuloefeningen waarbij het ging om de ij of de ei de ll of l en uiteraard de belangrijkste spellingregel van onze taal, het probleem van de d, de t of de dt.

Mijn hele schoolcarrière ben ik achtervolgd door spellingsoefeningen. Foutloos spellen was van eminent belang bij het schrijven van een sollicitatiebrief, werd ons verteld. Ik vrees dat dat nog steeds zo is. Wie 'ik wordt' schrijft is een onbekwame randdebiel, wie 'ik word' schrijft is ongetwijfeld geschikt voor een beroep als hartchirurg, advocaat of bankdirecteur. Dat ik liever geopereerd word door een dyslectische, maar bekwame arts dan door een foutloos schrijvende middelmatige dokter, speelt bij de meeste sollicitaties geen rol, althans uit wat mij zo uit de praktijk ter ore komt.

Ik hecht aan een zo correct mogelijke spelling en ben nogal wars van de voortdurende veranderingen die taalkundigen voorstellen aangaande de spelling van het Nederlands. Niet omdat een veranderende spelling zoveel problemen oplevert, maar om de eenvoudige reden dat ik in sommige opzichten een behoudend mens ben en hecht aan hoe ik het heb geleerd. Ik heb er bovendien een hekel aan dat de ene onlogica wordt vervangen door de andere (pannenkoeken voor pannekoeken, bijvoorbeeld), in de malle veronderstelling dat er ooit een 'logischer' spelling mogelijk is. Er zullen altijd inconsistenties blijven. Oudere vormen van het Nederlands, ooit Nederduits geheten, lezen niet altijd even gemakkelijk. Dat ligt mijns inziens vooral aan het woordgebruik en misschien ook aan de zinsbouw. Woorden veranderen van betekenis, sommigen verdwijnen, neologismen kondigen zich voortdurend aan en wat te zeggen van de invloed van andere talen? In de zeventiende en achttiende eeuw was de taal doorspekt met Franse termen, nu zuchten we onder de terreur van het Engels.

Vóór het vaststellen van de eerste officiële spelling van het Nederlands, in 1804, door professor Siegenbeek, spelde men maar raak. Fonetisch, afgaande op de klank van het woord. Sinds die tijd kwam er verandering op verandering en nu zitten we dus met het probleem van het paardehoofd of paardenhoofd. Voor het begrijpen van een tekst maakt het niet veel uit. Of je nu een ei of een ij eet, je begrijpt uit de context toch wel dat je geen stenen zit te vreten. 

Ik probeer in mijn boeken natuurlijk foutloos te spellen en dat mislukt, ondanks mijn vroegere ervaring als docent Nederlands en een gedegen universitaire opleiding in de geschiedkunde, altijd. Tijdens het typen is een foutje zo gemaakt en bij het nalezen van je eigen teksten kamp je met het bekende fenomeen dat men eerder leest wat men denkt dat er staat, dan wat er werkelijk staat. Ook heb je een aantal woordbeelden in je hoofd, waardoor gebeurd weleens gebeurt wordt en vice versa. Natuurlijk is het verstandig om teksten door een meelezer te laten nakijken, maar daarvoor ben ik vaak te gehaast en je wil ook niet altijd een beroep doen op een ander. 

De uitgeverij waarbij ik publiceer heeft niet de financiële mogelijkheden een corrector in dienst te nemen, ik kijk dus mijn eigen boeken na. Voor het verschijnen wel drie keer, maar toch blijft er altijd wat hangen. Dan krijg ik weleens een e-mail, altijd zuur van toon, die mij op zo'n foutje, noem het een typefout, wijst. 'Zou de schrijver de tekst daardoor niet begrepen hebben?' vraag ik mij dan af. In mijn boeken komen een paar klassiekers voor, waar ik om moet glimlachen. In En vooral: de gordijnen dicht is ergens sprake van oplaatbare batterijen en op bladzijde 183 van mijn laatste prachtboek, Van chagrijn worden de leukste gezichten lelijk (te bestellen bij de boekhandel, de uitgever of bij mij) treft u met frisse moet aan in plaats van met frisse moed. Ach, wie nooit eens een foutje maakt stuurt maar een vermanende e-mail. Als je met frisse moet niet begrijpt, tja, dan heb je pas echt een probleem.

Literair dagboek (fragment)

Zaterdag, 16 augustus:

Thessaloniki

Vanmorgen om kwart over zes werd er dringend gebeld. De politie. Of ik de benedendeur wilde opendoen. Ergens in het gebouw stroomde water, de hoofdkraan van dat appartement moest worden dichtgedraaid. Voor ik open deed vanaf het balkon gekeken of er werkelijk een politiewagen stond. Vroeg boodschappen gedaan. Het wordt weer een bloedhete dag. Met het oog op de hitte en op eventuele storingen in de watertoevoer gisteren de noodvoorraad (drink)water ververst. We hebben vierenveertig liter. Vannacht goed geslapen, dankzij de ventilator.

Een paar dagen geleden berichtte Deus-ex-Machina dat de Pieris-vertalingen niet worden geplaatst. Ik denk nu aan Ballustrada, maar dat brengt in het voorjaarsnummer al mijn vertaling van het verhaal van Revathy Gopal. De Poëziekrant moet Vrettakos nog publiceren. Gierik & Nieuw Vlaams Tijdschrift misschien, of gewoon de boel rechtstreeks op Stanza zetten? 

Gisteren was er een prachtige volle maan. Ik moest denken aan het vollemaansconcert bij de Yedi Kuleh, een paar jaar geleden, met Nena Venezanou. Na dat concert kregen we een rondleiding door de inmiddels niet meer gebruikte gevangenis. Ik was van plan over die avond en over de geschiedenis van de Eptapirgio een artikel voor Lychnari te schrijven, maar daar ben ik nooit aan toegekomen.

Zondag, 17 augustus:

Thessaloniki

Een heerlijke ochtend, na een drukkende nacht. Dankzij de ventilator toch behoorlijk geslapen. Om half zeven stapte ik monter de deur uit, op weg naar de berg, tegelijk met de achterburen die naast 'domme Dimitri'. wonen. Ze gingen op vakantie naar Lefkada. Om acht uur was ik terug. Stortbad, ontbijtje en daarna de Mitfords. Bij de eerste koffie al de eerste sigaar en geen gezeur van fanaten dat er in deze gelegenheid niet mag worden gerookt.

Gisteravond belde Jacques Noorman¹. Hij had in Visser een bespreking gehad met Henk Verweerd van Liverse. Er zit schot in het zeugmaboek. Als mijn boeken evenveel succes krijgen als die van Gerard Reve, koop ik ook een huis in Montgivrai en een lief meisje om het schoon te houden. Het was letterkundig gezien een vruchtbare dag. Een Alvi vertaald, een gedicht geschreven en een paar goede pagina's kroniek. Als ik zo doorga komt het deel dat ontleend is aan dagboekschrift nummer 59 hier nog af.

Dinsdag, 19 augustus:

Thessaloniki

Een lieve glimlach van een knappe juffrouw achter de kassa van de Galaxias, vanmorgen. Daarna monter het appartement schoongemaakt. Had ik gisteren willen doen, maar toen ben ik na het werken aan de kroniek naar de stad gegaan voor een krant, een printcassette en lunch bij Doré. Vervolgens bij Loxias aan het bier gegaan. Vaso² kwam met de eerste versie van haar vertalingen van Stella's gedichten. Ze is goed bezig. Ze let ook op dingen als ritme en klankkleur. Toen Vaso naar haar fotoclub in Kalamaria ging ben ik naar huis gegaan. Bij Loxias een exemplaar van En vooral: de gordijnen dicht  achtergelaten voor Ioannis Kyprianidis. De aardige vrouw, die na hem zo'n beetje de leiding heeft, zou het 's avonds aan hem geven.

Zondag verder gegaan met de kroniek en The Mitfords. 's Avonds met Soula en Christos³ gegeten in een restaurant naast Kentro Lofos en hen op ijs getrakteerd (ik ouzo) bij hotel Filippio. Na een hete dag was het boven in het bos wat koeler. Soula vroeg waarom ik vrijdag niet op de begrafenis van tante Sofia (moeder van Nikos Timonidis, de worstelaar) was. Omdat ik helemaal niet wist dat ze was overleden. Zij is honderdéén geworden. Niemand van de familie heeft me gebeld, omdat iedereen dacht dat Savvas het zou doorgeven. Heel vervelend, ik had daar als Stella's weduwnaar moeten zijn. Toen ik Savvas⁴ gisteravond vroeg waarom hij me niet heeft gebeld, antwoordde hij: 'Ik dacht dat je haar niet kende.' Ik moet het in mijn dagboek nazien, maar het staat me bij dat Stella en ik haar twee jaar geleden samen met Savvas hebben bezocht. Hij heeft het zo druk, dat hij er verstrooid van wordt. Heb ik zelf ook, vandaar dat het goed is een dagboek bij te houden. Soula vroeg ook of ik van plan was om te hertrouwen. Ze kon mij in contact brengen met een kennis van haar dochter Ioanna, filologe, die na een ongelukkig huwelijk weer alleen staat. Ik heb haar vriendelijk bedankt en gezegd dat het nog te vroeg is om daar aan te denken. 

Woensdag, 20 augustus:

Thessaloniki

Drie kwartier te laat wakker voor de berg. In plaats daarvan in The Mitfords gelezen. Rond tien uur kwam Menelaos⁵. Naar Stella's graf gereden. Verse bloemen neergezet, olielampje aangestoken, wierook en kaarsen gebrand. Het is prettig om even bij haar te zijn, al weet ik ook wel dat het zelfbedrog is. Het was ook emotioneel. Later koffie gedronken bij Idee in de Perevoustraat. Ook weer een lieve glimlach van de serveerster. Thuis verder geschreven aan de kroniek en een stuk voor het weblog gemaakt (Het land van Duyvendak). Aan het eind van de middag een prettig telefoongesprek met Guus en Pita. 

Gisteren wilde ik thuisblijven, maar Tilly⁶ belde of we wat gingen drinken. Afgesproken bij Loxias, maar die bleek gesloten. Naar Prinkipos (tegenover 'Kemal')⁷ gegaan. Vaso gebeld, die direct kwam. Ze woont er zo'n beetje om de hoek. Tot elf uur zitten kletsen. Ik werd wat weemoedig van al die ongelofelijk mooie vrouwen en meisjes op straat. Al die bloei die alleen maar tot verval leidt, kijk maar naar mijn eigen kop.

1. Jeugdvriend.

2. Nichtje.

3. Nicht van Stella met echtgenoot.

4. Oudste broer van Stella.

5. Jongste broer van Stella.

6. Goede vriendin van Stella.

7. Café Prinkipos in de Apostolou Pavlou, schuin tegenover het geboortehuis van Mustafa Kemal (Atatürk).

In: Kees Klok, Mijn koffers gepakt. Literair dagboek. Uitgeverij Liverse (2014).

Literair dagboek (fragment)

Woensdag, 5 oktober 2005:

Gisteren naar de afscheidsreceptie van collega Kees van den Berg geweest, die met vervroegd pensioen gaat. Zijn afscheidstrede ging over de ergernissen in het onderwijs, die volgens hem niet worden veroorzaakt door de leerlingen, maar door bestuurs- en directiemaatregelen die worden genomen zonder dat er ooit naar de leraren wordt geluisterd. Na de toespraken heb ik mij in het gezelschap van John v.d. Kuil, Hans v. Willigen en Theo Alibaks aangenaam laten vollopen met rode wijn en er thuis bij het eten nog een ouzootje overheen gegoten.

Zondag, 9 oktober 2005:

Vrijdag met Guus de Landtsheer in Rotterdam naar een bijscholingsdag geweest van de Erasmusuniversiteit, over het eindexamenonderwerp 'Kind en opvoeding in de 18e en 19e eeuw' (daar zullen de leerlingen opgewonden van raken, reken maar!). Hij werd in het Nationaal Onderwijsmuseum gehouden en was een fiasco. De zaal was veel te klein, onvoldoende geventileerd en de sprekers waren bar slecht. Het was weer volop het klunzige vertoon van een paar hooggeleerden die mompelend in een microfoon iets van een papiertje voorlazen. Natuurlijk raakte de batterij van die microfoon leeg en vanzelfsprekend was er niemand van de organisatie in de buurt om het probleempje even op te lossen. 

Onze Vwo-4 leerlingen zouden eens moeten beseffen hoe goed ze, vergeleken bij dit schaamteloze geklungel, van ons 'hoorcollege' krijgen in het theater. Met de boodschap was niets mis, maar door de wijze waarop hij werd gebracht kwam hij slecht over.

Dinsdag, 11 oktober 2005:

Prachtig voorjaarsweer. De schilders zijn bezig aan de voorkant van het huis en hebben ontdekt dat de badkamergoot volledig is doorgerot. Morgen komt loodgieter Wasserthal hem repareren. Dat ding heeft eenennegentig jaar zonder problemen water opgevangen. Een mooie prestatie.

Vannacht een rare droom: ik had een driewegstekker ingeslikt om beter CD’s te kunnen afspelen. Daarop werd ik wakker.

Stella is bezig een aantal van mijn gedichten in het Grieks te vertalen. Ze klinken in die taal mooier dan in het origineel. We zullen zien of ze er in Griekenland ook zo over denken.

Zaterdag, 15 oktober 2005:

Thessaloniki

Om vier uur vanmiddag waren we thuis. We vertrokken met enige vertraging van Schiphol, zodat het er even op leek dat we onze krappe aansluiting in Budapest zouden missen, maar dat vliegtuig bleef keurig wachten en uiteindelijk landden we maar een kwartier later in Thessaloniki dan de bedoeling was. Tijdens de laatste vlucht zitten kletsen met een Deense accountant die een huis in Theologos op Thasos heeft.

Op Schiphol deed zich een incident voor. Een onbehouwen troela van de marechaussee vond dat Stella’s paspoort er 'eigenaardig' uitzag. Het moest aan een nadere inspectie worden onderworpen. Ze is al tientallen keren met dat paspoort op Schiphol aangekomen en ervan vertrokken, maar de terreurhysterie schuimt ons Nederlanders tegenwoordig ruim over de rand van het glas. Het is mij een raadsel waarom die snotmeid, vers van de Mavo, direct een agressieve en onbeschofte toon aansloeg, maar dat zal wel in de volksaard zitten. Als het erop aankomt vind je de echte Moffen ten westen van de oostgrens. We moesten naar een kantoortje waar een slungel van krap twintig met een opgeschoren concentratiekampkop, langdurig onder een soort microscoop naar het paspoort heeft zitten staren. Daarna kreeg ze het zonder een woord terug en konden we doorlopen. Niemand die ondertussen naar mijn paspoort vroeg, zodat we nu dus weten hoe de echte terrorist door de controle komt.

In: Kees Klok, Idioten ontloop je nergens. Liverse (Dordrecht 2010)

Dijkbewaking

Bijna is het zover. Nog een paar correcties en dan lever ik het manuscript van mijn literair dagboek over 1980-1983 in bij de uitgever. Alweer deel zes in de reeks. De werktitel is Dijkbewaking. Ik vind dat ik die maar moet houden. Het is wel een mooie, literaire titel. Kort, duidelijk en toch zul je het boek moeten lezen om te snappen waar hij op slaat. Hieronder vast een voorproefje. Wees gerust, Dijkbewaking, het vervolg op Een zootje ongeregeld, is weer een vrolijk mengsel van ellende en avontuur. We gaan de jungle in en op het werk wordt het meer en meer kut. Van die dingen.

Vrijdag, 16 september 1983:

Neef Geoffreys oude kever gekocht. Tweeduizend gulden. De ene helft leen ik van mijn ouders, de andere helft van de bank. Binnenkort betaalt de fiscus mij terug en los ik de boel weer af. Het is een oude, maar degelijke auto, goed onderhouden en met relatief weinig kilometers op de teller. Brede banden, racevelgen, kuipstoeltjes voorin en zo'n rare streep. Als het geen kever was, zou je er een of andere patser in verwachten. Er zit een motor van een VW-bus in, dus ik zou ermee kunnen racen, maar ik ben meer iemand van kalmpjes negentig. Het is een LS1250, oorspronkelijk bedoeld om te worden geëxporteerd naar de VS. Voortaan hoef ik niet meer door de regen naar school.

Na drie dagen penicilline is de ontsteking nog niet weg, voel ik, maar de pijn wel. Dat wekt optimisme. 

Morgen om negen uur verzamelen bij Herbert. Ik moet geluidsman spelen. The Oldtime City Slickers staan op een braderie in Benthuizen. Kennelijk is hun optreden bij die vernissage in de smaak gevallen.

Zaterdag, 24 september 1983:

Gisteren met Han naar hotel Bellevue voor Kees Buddingh's vijfenzestigste verjaardag. Erg druk. Nauwelijks de kans om met Kees te praten. Wel een tijd met Stientje gesproken, hartelijk en belangstellend als altijd. Sprak ook Jan en Margriet Barèl (Margriet is een nichtje van Stientje en lijkt ook wel op haar, zelfde lieve ogen). De mooie vriendin van Wiebe B. bewonderd. Naast bekende Dordtenaren ook wat landelijk bekende figuren: André (Hitweek) van de Louw, Aad van den Heuvel, Simon Vinkenoog (die oogde als de Dood van Pierlala, maar toch ook veel jonger dan hij is). Opvallend dat Remco Campert ontbrak.

Halverwege de avond werd de nieuwe Fonteijne gepresenteerd, met een karikatuur van de jarige op het omslag. Tot mijn aangename verrassing is hoofdstuk drie van mijn Surinameboek ongewijzigd opgenomen onder de titel Bitawiri alesi. Het blad ziet er verzorgd uit, wat mij een beetje verzoent met de zelfingenomenheid die de redactie soms uitstraalt.

Ik krijg die duizend gulden voor de auto van mijn ouders. Wat aardig. Uiteraard kunnen ze een beroep op mij doen als ik hen eens ergens naartoe moet rijden. Als de belasting nu snel over de brug komt, zijn de financiën op de korte termijn weer gezond. Ik kan het ding even niet voor de deur parkeren. De gemeente heeft de straat opengebroken. De riolering wordt vernieuwd. Voorlopig staat hij om de hoek, langs het schoolplein. Gisteren heeft Geoffrey hem gebracht, nadat Jacques de verzekering in orde had gemaakt, met aantrekkelijke korting. Hij moet maar lang bij de verzekering blijven werken. Met pa een ritje gemaakt om met de auto vertrouwd te raken. Daarna met de Heeren 'gesudderd' bij Lenie Bakker.

Woensdag, 28 september 1983:

Gisteren met Piet v.d. Maagdenberg in Den Haag naar een lezing van professor Fasseur geweest. Georganiseerd door de VGN. Daarna diner met de hoogleraar en een aantal collega's. Een mevrouw vertelde over haar bezoek aan Japan en de professor vond daarop dat leraren toch maar een goed leventje hadden. Ik wees op de enorme kloof tussen het werk van een professor en een leraar die zijn vak tegen heug en meug en vechtend tegen de bierkaai van de zotten op het ministerie van onderwijs moet zien te slijten op een mavo.

Vrijdag, 30 september 1983:

Aan het eind van de ochtend discreet vertrokken uit een lerarenvergadering waarop ons wakkere opperhoofd weer eens beweerde dat zwart wit was. Het ging ook nog eens over een onderwerp (de huiswerkklas) waar ik niets mee te maken had. Dan weet ik mijn tijd wel beter te besteden.

Foto: auteur

Morgen alweer aan de slag

In 2016 verscheen bij uitgeverij Liverse, als vijfde deel in mijn serie literaire dagboeken, Een zootje ongeregeld, dat de jaren 1975-1979 beslaat. Inmiddels werk ik aan deel zes, dat zal gaan over de jaren 1980 tot vermoedelijk 1983. Uit dit deel, als voorproefje, de aantekeningen uit januari 1980.

Dinsdag, 1 januari 1980:

Ik heb vannacht tijdens de jaarwisseling door een verdwaalde vonk een brandwondje opgelopen in mijn hals. Misschien een karakteristiek begin van het jaar. Ik verwacht niet veel goeds van 1980.

Oudejaarsavond waren we bij Wim & Vera¹, waar we naar de show van Wim Kan hebben gekeken. Goed, maar niet spectaculair. Hoogtepunten waren zijn anti-Navolied en de imitatie van Van Agt.

Morgen alweer aan de slag voor school. Er moeten schoolonderzoeken worden gemaakt en overheadsheets, ondermeer voor staatsinrichting. Vervelend, maar het is niet anders. De rest van de vakantie wil ik besteden aan het schrijven. Ik moet ook wat dingen opzoeken voor mijn artikel over de Dordtse gilden. Daarom morgen een nieuwe bibliotheekkaart halen.

Donderdag, 3 januari 1980:

Op aandringen van Marion² met mijn brandwondje langs de dokter gegaan. Het kan gaan ontsteken en is ernstiger dan ik aanvankelijk dacht. Het zit ook op een lastige plek. Ik mag er geen levertraanzalf meer opsmeren.

Donderdag, 10 januari 1980:

Het nieuwe huis bezorgt me een beetje een kunstkop. Nadat ik de eerste hypotheek, met levensverzekering, heb afgewezen, garandeerde de 'makelaar' dat ik er een van vijfentachtigduizend gulden kon krijgen, maar wel tegen 10.75% per jaar. Herbert³ zal iemand van de Amrobank sturen. Lukt het daar niet dan kan ik altijd nog over dit riante aanbod denken. Ook zijn mijn ouders bereid mij een en ander te lenen. De kosten van de inrichting zouden weleens flink tegen kunnen vallen, want misschien moet heel de elektrische bedrading worden vernieuwd.

Donderdag, 13 januari 1980:

Dankzij Herbert komt de financiering van het nieuwe huis in orde. Tegen aanzienlijk minder rente en zonder bemoeienis van die louche 'makelaar.' Nu alleen nog een woonvergunning, maar ook als ik die om een of andere reden niet zou krijgen, trek ik er in. Ik zie het nog niet gebeuren dat ze me uit mijn eigen huis zetten.

Woensdag, 16 januari 1980:

Onverwacht een vrije dag. De verwarming op school deed het niet, we mochten vertrekken. Thuis het schoolonderzoek staatsinrichting gemaakt.

Moet ik vast beginnen aan het volgende hoofdstuk in Geoffrey Parker (The Dutch Revolt) of eerst de twee verhalen typen die ik naar een literair blad wil sturen? Ik moet ook Kees Buddingh' nog een exemplaar van Centre Ville brengen.

Donderdag, 17 januari 1980:

Herbert belde dat de hypotheek is goedgekeurd. We kunnen nu zo snel mogelijk de akte laten passeren. Ik zal morgen de 'makelaar' op de hoogte stellen. Hij weet nog niets van die Amro-hypotheek, wat mij enige binnenpret bezorgt.

Een bescheiden feestdag: vanmiddag ijsvrij, de hypotheek in orde en een aanslag van de belasting: ik krijg veertienhonderd gulden terug. Ook aan Herbert te danken.

Zaterdag eten we bij Gerrit (Lupius)⁴ in het kader van de 'eetcyclus' die we zijn begonnen. Marion gaat hem helpen met koken. Ben benieuwd. Het wordt zijn eerste keukenervaring.

Zondag, 20 januari 1980:

Gisteren een interessant college van de heer Van Galen Last over de tegenstellingen tussen de geschiedopvatting van de negentiende en de twintigste eeuw. Individualisme contra groepsgerichtheid. Die negentiende eeuwse, individuele benadering heeft nog steeds invloed op het werk van sommige kunstenaars en filosofen. Neem bijvoorbeeld het oeuvre van Thomas Mann.

Woensdag, 23 januari 1980:

Soms denk ik weleens aan een rustig baantje als ambtenaar op het archief. Op mijn dooie gemak wat documenten afstoffen en nu en dan een stukje schrijven, maar dan heb ik die heerlijke, lange vakanties niet meer.

Geoffrey⁵ heeft twee boeken voor mij meegenomen uit Engeland: Geoffrey Parker, Europe in Crisis 1598-1648 en Fernand Braudel, Capitalism and Material Life 1400-1800. Brian⁶ gaat mij de driedelige History of the Crusades van Steven Runciman sturen.

Zaterdag, 26 januari 1980:

Het was voorjaar 1972. Pols had nog zijn terras aan het Groothoofd. Een zonnige zaterdagmiddag. Ik dronk met Gerrit een pilsje. We keken naar de voorbij varende schepen. Daar werd het idee voor een literair blad geboren: Letteriek. Het zelfde blad dat ons nu, via het infantiele geschrijf van Frank van Dijl, beschimpt en natrapt. Het nummer dat vandaag is verschenen is een absoluut dieptepunt. Terwijl ik dit noteer leest Marion wat staaltjes van taalonmacht voor. Wedden dat dit het laatste nummer is, afscheid met een kwaadaardige doodsrochel?

Misschien moet ik ook eens aan een essay beginnen. Bijvoorbeeld over de mentaliteit van de picaro die, naar ik vrees, meer en meer ingang vindt in de samenleving.

Dinsdag, 29 januari 1980:

Over twee weken komt de nieuwe Herman uit, met een fiks weerwoord op Letteriek. Daarnaast komt het absurdisme centraal te staan. We plaatsen ook een stuk van Astrid, Marion's jeugdige tante, over feministische kunst. Morgen, als Marion de doka gebruikt, gaan we het fotowerk vast gereed maken.

1. Wim (1950-2002) & Vera Wirtz, vrienden.

2. Marion Vomberg (1961-2012), geliefde.

3. Herbert Bos, vriend.

4. Gerrit de Wolf (1949-2010), vriend.

5. Geoffrey Lord, neef.
6. Brian Lord, neef.

Foto: auteur